Një dëshmitar që Trumpi nuk e do: beteja për Jack Smithin në padinë 10 miliardëshe kundër BBC-së

Në një parashtrim të depozituar të hënën në Gjykata Federale të Qarkut Jugor të Floridës, mbrojtja e BBC-së njoftoi se Smith «nuk ka ngritur asnjë kundërshtim» ndaj fletëthirrjes dhe ka pranuar t’i nënshtrohet marrjes në pyetje nën betim. Avokatët e presidentit reaguan të njëjtën ditë me mocion për anulimin e fletëthirrjes.

Smith është njeriu që në gusht 2023 ngriti aktakuzën federale kundër Trumpit për ngjarjet e 6 janarit 2021 – një çështje që u mbyll pas fitores së Trumpit në zgjedhjet e nëntorit 2024, për shkak të rregullores së Departamentit të Drejtësisë që ndalon ndjekjen penale të një presidenti në detyrë.

Montimi që nisi gjithçka

Padia, e ngritur në dhjetor 2025, lidhet me dokumentarin e serialit investigativ Panorama të BBC-së, «Trump: A Second Chance?», i transmetuar në javët para zgjedhjeve presidenciale të vitit 2024.

Në qendër të çështjes është një sekuencë e fjalimit të Trumpit më 6 janar 2021. Në dokumentar u bashkuan fragmentet ku ai u bënte thirrje mbështetësve të marshonin drejt Kapitolit dhe të «luftonin me mish e me shpirt», ndërsa pjesa ku kërkonte që protesta të zhvillohej «në mënyrë paqësore dhe patriotike» mbeti jashtë.

BBC-ja është falur publikisht për mënyrën e montimit, por ka refuzuar të paguajë kompensim. Padia e quan dokumentarin «të rremë, shpifës, mashtrues, nënçmues, nxitës dhe me qëllim të keq», dhe pretendon se transmetimi i tij pak para zgjedhjeve ishte një përpjekje e vetëdijshme për të ndikuar rezultatin.

Kundërshtimi i Trumpit

Mocioni i ekipit të presidentit mbështetet në dy argumente. I pari: Smith «nuk ka asnjë njohuri personale lidhur me çështjet e kësaj padie», pasi nuk ishte i pranishëm gjatë fjalimit dhe nuk mori pjesë në hartimin e tij. I dyti: çdo material që ai zotëron vjen nga hetimet e mëvonshme, pra përbën dëshmi të dorës së dytë dhe të parëndësishme për mënyrën se si BBC-ja e montoi dokumentarin.[2]

Pse BBC-ja e do Smithin

Argumenti i mbrojtjes është i thjeshtë dhe, në logjikën e procesit civil amerikan, i vështirë për t’u anashkaluar: duke e çuar vetë çështjen në gjykatë dhe duke pretenduar se fjalimi i tij nuk nxit dhunë, Trumpi e ka vënë në qendër të procesit pyetjen se çfarë donte ai më 6 janar 2021.

Sipas avokatëve të BBC-së, raporti i Smithit është publik, por provat mbi të cilat ai bazohet nuk janë – përfshirë, siç shkruajnë në parashtrim, «prova të forta se dhuna që ndodhi më 6 janar ishte e parashikueshme për z. Trump, se ai e shkaktoi atë dhe se ai dhe bashkëpuntorët e tij e shfrytëzuan atë për të kryer komplotet e tyre».Ndalimi i dëshmisë, argumenton mbrojtja, do të ishte «padrejtësi themelore» që do t’i mohonte transmetuesit të drejtën e mbrojtjes.

Paradoksi i paditësit

Ndërkohë, vëmendja e gjykatës ka kaluar te vetë Trumpi. Dëshmia e tij nën betim ishte caktuar për të premten më 16 tetor, por u anulua nga avokatët me arsyetimin «çështje me rëndësi kombëtare».

BBC-ja i tregoi gjyqtares se ato «çështje» ishin një tubim në Dalton të Xhorxhias, ku presidenti mbajti fjalim për kandidatët e zgjedhjeve të ardhshme, dhe një event për mbledhjen e fondeve në Mar-a-Lago.

Të premten, gjyqtarja Enjolique Aytch Lett paralajmëroi se do të ketë sanksione nëse urdhri për dëshmi nuk zbatohet. Seanca për këtë çështje është caktuar për të enjten.

Për një padi që presidenti e paraqiti si mbrojtje të reputacionit të tij, bilanci i javëve të fundit është i pazakontë: paditësi kërkon të mos dëgjohet dëshmitari i kundërshtarit, ndërsa vetë paditësi nuk u paraqit në dëshminë e vet.

Tri mbrojtjet e BBC-së

Mbrojtja e transmetuesit nuk qëndron vetëm në tezën se montimi ishte i lejuar. Ajo ka tri shtylla.

E para është territoriale: sipas BBC-së, dokumentari nuk është transmetuar kurrë në Shtetet e Bashkuara. Pa transmetim në SHBA, argumenton ajo, nuk ka shpifje sipas ligjit amerikan – dhe çështja rrëzohet para se të dëgjohet një dëshmitar.[2]

E dyta është thelbësore: përmbajtja e dokumentarit nuk përbën shpifje sipas standardit amerikan, ku një figurë publike duhet të provojë jo vetëm se informacioni ishte i rremë, por edhe se u publikua me vetëdije për rremësinë ose me neglizhencë të hapur.

E treta është më e rrezikshmja për Trumpin: BBC-ja pretendon se dhuna e 6 janarit ishte e parashikueshme. Kjo nuk është mbrojtje – është kundërpadi faktike. Dhe për ta provuar, asaj i duhet Smithi.

Në regjistrin e çështjes figurojnë si të paditur edhe firma ligjore amerikane që përfaqëson BBC-në, Ballard Spahr, bashkë me dy avokatë të saj, Charles Tobin dhe Sasha Dudding.Është caktuar edhe një mediator, John W. Thornton – gjë që e mban të hapur mundësinë e një marrëveshjeje para gjyqit.[4]

Çfarë vjen më pas

Vendimi mbi mocionin do të përcaktojë nëse provat e hetimit federal për 6 janarin bëhen pjesë zyrtare e procesit civil – dhe nëse hetimi që dikur synonte të dënonte Trumpin do të kthehet tani në provën e mbrojtjes së BBC-së.

Tre data do të tregojnë drejtimin: seanca e së enjtes për dëshminë e Trumpit, vendimi mbi fletëthirrjen për Smithin, dhe përgjigja e gjykatës ndaj argumentit se dokumentari nuk u transmetua kurrë në Amerikë. Nëse ai argument pranohet, e gjithë kjo fazë e mbledhjes së provave bëhet e panevojshme. /Shqip.com