Miniera gjermane e qymyrit, në mes të krizës energjetike

Nga shtëpia e saj e vogël prej druri, e cila lëkundet në mënyrë të pasigurt në erën e dimrit, një grua e re shikon një gërmues të madh mekanik të grisur në tokë poshtë, me nofullat e tij duke u afruar gjithnjë e më shumë me fshatin të cilin ajo është e vendosur ta shpëtojë.

Lützerath, në Gjermaninë perëndimore, është në prag, fjalë për fjalë, për t’u gëlltitur nga miniera masive e qymyrit në pragun e saj.

Rreth 200 aktivistë të ndryshimit të klimës, të cilët tani janë të gjithë ata që pengojnë gërmuesit që zgjerojnë minierën e hapur Garzweiler, janë paralajmëruar se nëse nuk largohen deri të martën, do të dëbohen me forcë.

Kjo është arsyeja pse ata kanë shkuar te pemët, shpjegon Bente Opitz.

“Është shumë më e vështirë për policinë të na dëbojë”, thotë ajo. “Ne kemi litarë midis shtëpive të pemëve që të mund të lëvizim nga njëra në tjetrën”.

Por protestuesit janë të zënë edhe në nivelin e tokës. Të rinj dhe të reja, shumë me shalle që maskojnë fytyrat e tyre, përforcojnë barrikadat e improvizuara dhe ngarkojnë karrocat me tulla.

Shenjat e djegura në rrugën në hyrje të fshatit janë dëshmi e një përleshjeje me oficerët e policisë javën e kaluar.

Toka përreth dhe nën Lützerath është e pasur me linjit – forma më e ndotur e qymyrit. Miniera, një kanion i zymtë dhe i shurdhër kafe i krijuar nga njeriu, i cili shtrihet mbi 35 kilometra katrorë, jep 25 milionë tonë lëndë çdo vit.

Kompania energjetike RWE, e cila operon me minierën, tani është pronar i fshatit. Banorët janë zhdukur të gjithë, shtëpitë e tyre të braktisura. Mbeten vetëm protestuesit, të ulur në ndërtesat e vjetra me tulla, duke parë minierën të zgjerohet drejt tyre.

Beteja për Lützerath ka qenë e ndezur për një kohë të gjatë. Por lufta e Rusisë ndaj Ukrainës i ka dhënë asaj një rëndësi më të madhe, duke e shndërruar atë në një simbol kombëtar të luftës brenda politikës dhe shoqërisë gjermane; si e balancon tani një vend që mbështetej kaq shumë në gazin rus, nevojën e tij për energji me ambiciet e tij për ndryshimet klimatike?

Qeverisë së saj, një koalicion trepalësh që përfshin Partinë e Gjelbër të Gjermanisë, tashmë i është dashur, siç do të thoshin gjermanët, të gëlltisë disa zhaba. Ministrat që erdhën në pushtet duke premtuar se do t’i jepnin fund varësisë nga thëngjilli, e kanë gjetur veten duke porositur një numër të termocentraleve të vjetra me qymyr të rikthyer në internet ose duke vonuar planet për të çmontuar të tjerët (përfshirë dy njësi të linjitit të drejtuara nga RWE) për të mbajtur vendin me energji elektrike ndërsa burimet e tjera janë gjetur.

Por, Lützerath ka të ngjarë të jetë fshati i fundit gjerman i humbur nga një minierë qymyri.

Qeveria është zotuar të çojë përpara largimin e saj të planifikuar të qymyrit deri në vitin 2030 në North Rhine-Westphalia, shteti në të cilin ndodhet Garzweiler (objektivi kombëtar është 2038).

Dhe RWE dhe qeveria rajonale kanë rënë dakord të kufizojnë zgjerimin e minierës; planet për të prishur dhe gërmuar pesë fshatra të tjerë janë hequr.

Por, RWE, e cila deklaron se po investon shumë në teknologjitë e tranzicionit energjetik si në rajon ashtu edhe në mbarë botën, pretendon se, në rrethanat aktuale, Gjermania ka nevojë për linjitin nën Lützerath.

Aktivistët janë të vendosur t’i ndalojnë ata të arrijnë tek ajo.

“Nëse ata gërmojnë për këtë qymyr, ata po rrëzojnë qëllimet klimatike, ata po hedhin marrëveshjen e Parisit në kosh”, thotë protestuesja Dina Hamid. RWE këmbëngul se nuk është kështu.

“Njerëzit po vdesin tani nga kriza klimatike”, shton ajo.

“Nëse duam të shpëtojmë jetë, nëse nuk duam që kjo të vazhdojë të ndodhë, ne duhet të kursejmë çdo grimë qymyri, çdo copëz të karburantit fosil në tokë”.

Dina thekson se protesta e saj do të jetë paqësore edhe pse pranon se në kamp ka pikëpamje të ndryshme se deri ku duhet të shkojë rezistenca e tyre.

Ndërsa, flasim, vijnë më shumë mbështetës, me çanta shpine, për t’iu bashkuar aktivistëve, disa prej të cilëve kanë jetuar në këtë faqe për më shumë se një vit. Oficerët e policisë, disa me veshje për protesta, qëndrojnë afër, të kujdesshëm, pasi disa nga protestuesit lidhin krahët dhe formojnë një vijë vetëm pak metra larg gërmuesit gjigant që mban poshtë fshatin.

Është një pamje e habitshme; oficerët dhe aktivistët që përgatiten për një qëndrim të fundit, të gjithë të zbehur nga dhëmbët e mëdhenj mekanikë që punojnë larg tokës përballë tyre.