Lajme Ballkan

Frankfurter Allgemeine Zeitung: A po e pret Serbia një “mundësi” për ta pushtuar Veriun e Kosovës?

Një ushtar i Forcave të Armatosura të Serbisë.
Një ushtar i Forcave të Armatosura të Serbisë.

Kur u konfirmua në janar se SHBA do t’i dorëzonte Kosovës 246 raketa antitank Javelin, presidenti serb Aleksandar Vuçiq premtoi investime rekord në ushtri, shkruan Frankfurter Allgemeine Zeitung.

Është paralajmëruar blerja e obuseve, mbrojtjes kundërajrore kundër dronëve, helikopterëve dhe tashmë këtë vit i premtojmë ushtrisë një mijë dronë vendas.

“Kur presidenti serb, i dashuruar pas statistikave, fillon të bëjë xhonglimin me numrat, është e mençur që deklaratat e tij të merren me kujdes, sepse realiteti jo gjithmonë ndjek njoftimet”, shkruan gazetari Michael Martens në atë tekst për FAZ.

Por, siç shton ai, Vuçiq nuk po flet kot për industrinë ushtarake – janë blerë sisteme kineze FK-3 dhe armë të tjera. Sipas institutit të Stokholmit SIPRI, vitin e kaluar Serbia investoi më shumë para në ushtri sesa pesë vendet e mbetura të Ballkanit Perëndimor së bashku, kujton FAZ.

“Ai po armatoset në mënyrë retorike”, shkruan gazeta dhe kujton se si Vuçiç shprehu admirimin e tij kur Azerbajxhani rifitoi kontrollin e Nagorno-Karabakut në një aksion blitz, për të cilin kishte dekada të tëra në mosmarrëveshje me Armeninë.

Do të thotë Kosovë

Vuçiq, të cilin FAZ e quan “politikan më të fuqishëm në Beograd që nga Tito”, shpjegoi se si Azerbajxhani bëri gjithçka siç duhet – me vite forcoi ekonominë, ushtrinë, veçanërisht forcat speciale dhe priti me durim që rrethanat gjeopolitike të ndryshonin.

“Ishte e qartë për audiencën e tij se çfarë donte të thoshte në të vërtetë.” Nacionalistët kanë kohë që flasin hapur për këtë. Kur situata politike në botë të ndryshojë në favor të Serbisë – për shembull, me humbjen e Ukrainës ose me fitoren e Donald Trump në zgjedhje – mund të vijë momenti, thonë ata, për të rimarrë veriun e Kosovës, i cili është i banuar me serbë përmes veprimeve ushtarake”, shkruan Martens.

Ai citon Katarina Gjokiqin, eksperte ushtarake nga Instituti SIPRI, e cila thotë se nuk ka rrezik të madh për një konflikt konvencional ndërmjet Serbisë dhe Kosovës përderisa trupat e NATO-s janë të vendosura në Kosovë. Përveç kësaj, thotë ajo, Serbia është ekonomikisht e varur nga BE-ja, kështu që nuk mund të përballojë sanksione.

Ajo vazhdon duke folur për problemet e mëdha të Serbisë me personelin në ushtri, largimin e njerëzve, gjendjen e keqe të njësive tankiste.

Siç vlerëson FAZ, një pushtim me tanke do të ishte një “sipërmarrje potencialisht katastrofike për Serbinë, nëse Kosova merr shtizat me kohë”, të cilat, siç u tregua në Ukrainë, shkatërrojnë efektivisht tanket.

Një burim amerikan i gazetës thotë se Prishtina mund të presë me vite për këto raketa antitank sepse “në kohën e duhur” gjithçka që mund t’i dorëzohet Ukrainës.

Kujtohet edhe kundërshtimi i republikanëve amerikanë për dërgimin e raketave në Kosovë, prandaj supozohet se Trump, në rast fitoreje, mund ta pengojë atë dërgesë.

Sulm nga forcat speciale?

Sipas gazetës, ekspertët dhe “atashetë ushtarakë perëndimorë” nuk besojnë gjithsesi në një pushtim tankesh në Ballkan.

“Në Prishtinë, ata ndoshta i konsiderojnë sulmet nga strukturat paraushtarake ose ilegale, të mbështetura nga Beogradi, si një kërcënim më të mundshëm dhe më real. Këtë e pamë vërtet në vitin 2023”, thotë Katarina Gjokiç, duke iu referuar përplasjes në Banjskë.

“A është kjo arsyeja pse Vuçiq flet shpesh për rëndësinë e njësive speciale për Serbinë?”, pyet Martens në tekst, duke kujtuar se sa shumë e lavdëron presidenti Vuçiq njësinë speciale Cobra.

Gjokiq tha gjithashtu se duhet të merret parasysh disponimi i serbëve në veri të Kosovës – nëse ata mendojnë se shqiptarët janë kërcënim për ta, atëherë është e mundur edhe rezistenca e popullatës vendase. FAZ e interpreton si vijon: “Njësitë speciale serbe sigurisht që do ta kishin mbështetjen e banorëve në veri të Kosovës”.

Por edhe përmirësimi i njësive speciale serbe vuan nga mungesa e të rinjve. Vuçiq njoftoi pranimin e pesë mijë personave në njësitë speciale, por një burim i FAZ, një “vëzhgues i trajnuar ushtarak nga Beogradi”, thotë: “Sipas njohurive tona, një numër i ulët treshifror i njerëzve janë regjistruar. Dhe shumë prej tyre nuk do të jenë të përshtatshme”.

Gazeta e Frankfurtit vlerëson se çështja e luftës dhe paqes në Ballkan është shumë e varur nga Shtetet e Bashkuara, të cilat i kanë negociuar të gjitha marrëveshjet e mëparshme të paqes pas konflikteve në Bosnje, Kosovë dhe Maqedoni.

“Por shumë kanë frikë se po i afrohemi fundit të epokës Pax Americana – sigurisht nën Donald Trump si president, por edhe nëse ka një zgjedhje të re të Joe Biden, e cila është shkaktuar nga shumë kriza.”

Serbia po armatos masivisht Ukrainën

Siç thekson më tej gazeta, Vuçiq ka arritur të jetë “në mëshirën e Uashingtonit përmes dërgesës gjithëpërfshirëse të municioneve që arrijnë në Ukrainë përmes devijimeve të synuara”.

“Natyrisht, Vuçiq e mohon publikisht këtë, ndër të tjera për shkak të ndjenjës pro-ruse në Serbi që aparati i tij mediatik është duke u rritur sistematikisht prej vitesh. Por prapaskenat e dinë të gjithë”, shkruan gazeta.

Veçanërisht për t’u theksuar është raketa 122 milimetra e prodhuar nga kompania serbe Edepro, e cila ka një rreze veprimi prej rreth 40 kilometra – dy herë më shumë se shumica e raketave të atij kalibri. Siç shkruan FAZ, ajo është veçanërisht e përshtatshme për ukrainasit, sepse raketa mund të lëshohet nga lëshuesi i tipit Grad që ata kanë.

“Kjo është diapazoni me të cilin Ukraina e kapërcen armikun.” Kjo i jep asaj avantazhe të mëdha”, thotë një ekspert ushtarak i paidentifikuar për FAZ.

“Një burim i lidhur mirë në Beograd thotë gjithashtu me krenari se municionet e artilerisë serbe janë më të sakta se municionet bullgare, të cilat i furnizohen edhe Ukrainës”, shkruan gazeta.

“Municionet serbe janë ende duke u përdorur në fushat e betejës së Ukrainës kundër Rusisë, jo në Ballkan. Nëse do të mbetet i tillë sot është më pak e sigurt se vetëm disa vite më parë”, përfundon Michael Martens në një artikull për FAZ. /DW

/Shqip.com